Thích nghi, quen tai, mệt mỏi vì báo động, bình thường hoá sai lệch và cách tập nhận ra điều bất thường.
Vì sao ta bỏ sót điều lạ
Ta không ngửi thấy mùi nhà mình vì khứu giác thích nghi: tế bào mũi phản ứng yếu dần và não bỏ qua mùi quen. Khách vừa bước vào thì nhận ra ngay, chủ nhà thì kh
Vì sao ta bỏ sót điều lạ
Tiếng quạt, tiếng xe biến mất sau một lúc vì não quen với âm thanh lặp lại vô hại và không báo lên ý thức nữa. Tai vẫn nghe: quạt tắt là ta nhận ra sự im lặng n
Vì sao ta bỏ sót điều lạ
Phản xạ định hướng khiến ta quay đầu khi có tiếng động lạ. Pavlov gọi là phản xạ cái gì thế, Sokolov giải thích nó bật lên khi tín hiệu lệch khuôn mẫu não đã gh
Vì sao ta bỏ sót điều lạ
Hiệu ứng oddball là khi một thứ lạ chen giữa chuỗi thứ giống nhau thì có vẻ kéo dài hơn. Giả thuyết: não tốn nhiều công hơn cho cái mới, còn cái lặp lại trôi qu
Vì sao ta bỏ sót điều lạ
Đi đường quen về nhà mà không nhớ gì vì việc lái xe chạy bằng thói quen, còn ý thức nghĩ chuyện khác. Không được chú ý thì không được ghi nhớ, và cái lạ dễ bị b
Vì sao ta bỏ sót điều lạ
Mệt mỏi vì báo động là khi chuông báo kêu quá nhiều, phần lớn báo nhầm, nên người nghe thôi phản ứng. Trong bệnh viện, 72% đến hơn 99% báo động máy theo dõi là
Vì sao ta bỏ sót điều lạ
Bình thường hoá sai lệch là khi một lần làm tắt được chấp nhận vì không sao, rồi dần thành chuẩn mới. Diane Vaughan đặt thuật ngữ năm 1996; không ai cố tình làm
Vì sao ta bỏ sót điều lạ
Chuyện ếch bị luộc từ từ mà không nhảy ra là ngộ nhận: ếch lành lặn sẽ tìm cách thoát. Nhưng ý ẩn dụ có căn cứ: con người kém nhận ra thay đổi diễn ra quá chậm.
Vì sao ta bỏ sót điều lạ
Người mới nhìn ra điều người cũ bỏ sót vì họ chưa quen, chưa có lối mòn tư duy và mang mốc so sánh từ nơi khác. Nhưng trước khi sửa, hãy hỏi vì sao nó như vậy.
Vì sao ta bỏ sót điều lạ
Muốn nhận ra bất thường phải biết bình thường của mình là bao nhiêu. Ghi định kỳ chỉ số điện, nước, ảnh vết nứt, nhịp tim lúc nghỉ tạo một mốc cố định không trô
