Severance là loạt phim truyền hình Mỹ ra mắt trên Apple TV+ ngày 18/2/2022, do Dan Erickson sáng tạo và Ben Stiller đạo diễn phần lớn mùa đầu. Phim kể về nhân viên một công ty tên Lumon đã đồng ý cấy thiết bị tách đôi trí nhớ: con người ở chỗ làm không biết gì về đời sống bên ngoài, và ngược lại. Họ làm việc trong một tầng hầm có những hành lang trắng tinh, sáng choang, dài vô tận. Đó là một kiểu không gian rợn khác hẳn hành lang tối của phim kinh dị: sạch sẽ, ngăn nắp, mà vẫn làm người xem ngột ngạt.
Thiết lập: một người, hai cuộc đời
Phần này nói về thiết lập của mùa 1, không tiết lộ các bước ngoặt lớn.
Mark Scout (Adam Scott đóng) làm ở phòng Tinh lọc dữ liệu vĩ mô (Macrodata Refinement) của tập đoàn Lumon. Anh đã chọn làm thủ thuật "tách": khi bước vào thang máy xuống tầng làm việc, trí nhớ ngoài đời của anh tắt đi; khi lên lại, trí nhớ về công việc biến mất. Người trong phim gọi hai nửa ấy là "innie" (người bên trong) và "outie" (người bên ngoài).
Với Mark bên ngoài, mỗi ngày làm việc chỉ là một cái chớp mắt: vào thang máy buổi sáng, ra thang máy buổi chiều. Với Mark bên trong, cuộc đời chỉ có văn phòng: chưa từng thấy mặt trời, chưa từng về nhà, không biết mình là ai ngoài kia. Công việc của họ là nhìn những con số trên màn hình và kéo những nhóm số "đáng sợ" vào các thùng, mà không ai biết việc này để làm gì.
Thông tin cơ bản
| Mục | Thông tin |
|---|---|
| Người sáng tạo | Dan Erickson |
| Đạo diễn chính, điều hành sản xuất | Ben Stiller (cùng Aoife McArdle ở mùa 1) |
| Nền tảng | Apple TV+ |
| Mùa 1 | Ra mắt 18/2/2022, 9 tập |
| Mùa 2 | Ra mắt 17/1/2025 |
| Diễn viên chính | Adam Scott, Britt Lower, Zach Cherry, John Turturro, Christopher Walken, Patricia Arquette, Tramell Tillman |
| Ngoại cảnh trụ sở Lumon | Toà nhà Bell Works (trước là phòng thí nghiệm Bell Labs) ở Holmdel, bang New Jersey |
Hành lang trắng: vì sao sạch mà vẫn rợn
Hành lang trong tầng làm việc của Lumon là nhân vật thứ hai của phim. Tường trắng, sàn sáng màu, trần thấp gắn đèn đều tăm tắp. Nhân vật đi qua những ngã rẽ giống hệt nhau, và phim thường quay họ từ phía sau, nhỏ bé giữa những đường thẳng kéo dài.
- Không có điểm mốc: giống mê cung, mỗi ngã rẽ như ngã rẽ trước. Người mới vào làm việc lạc ngay ngày đầu.
- Không có thời gian: không cửa sổ, ánh sáng giống nhau sáng chiều. Người bên trong không biết bây giờ là mùa nào.
- Quá sạch: không vết bẩn, không giấy dán, không dấu vết cá nhân. Một nơi không có dấu vết là một nơi không cho phép con người để lại gì.
- Quá yên: tiếng bước chân, tiếng điều hoà. Không có ồn ào của một văn phòng thật.
Nếu hành lang khách sạn trong The Shining rợn vì cũ kỹ và hoa văn dày đặc, thì hành lang Lumon rợn vì ngược lại: sự trống rỗng được thiết kế, được bảo trì, được kiểm soát.
Toà nhà có thật phía sau
Ngoại cảnh trụ sở Lumon là toà nhà Bell Works ở Holmdel, bang New Jersey. Đây vốn là trung tâm nghiên cứu của Bell Labs, do kiến trúc sư Eero Saarinen thiết kế, khánh thành đầu thập niên 1960, nổi tiếng với mặt kính phản chiếu khổng lồ và sảnh trong nhà rộng mênh mông. Sau khi Bell Labs rời đi, toà nhà bỏ trống nhiều năm rồi được cải tạo thành khu văn phòng, cửa hàng. Một công trình hiện đại từng chứa hàng nghìn nhà khoa học, rồi trống trơn: chính nó cũng là một liminal space ngoài đời.
Các hành lang bên trong phim là bối cảnh dựng trong trường quay, không phải hành lang của toà nhà thật.
Thang máy: ngưỡng cửa giữa hai con người
Chữ "liminal" đến từ limen, ngưỡng cửa trong tiếng Latin. Trong Severance, ngưỡng cửa ấy có hình dạng cụ thể: chiếc thang máy nối bãi đỗ xe với tầng làm việc. Vài giây trong thang máy là lúc một người "chuyển" thành người kia. Phim quay đi quay lại khoảnh khắc này: gương mặt nhân vật đứng yên, cửa đóng, cửa mở, và một biểu cảm khác hẳn.
Đây là cách dùng không gian chuyển tiếp rất đắt. Ngoài đời, thang máy cũng là liminal space quen thuộc nhất: một chiếc hộp nhỏ chỉ để đi qua, nơi người lạ đứng sát nhau mà không ai nói gì, ai cũng nhìn lên con số đang chạy. Severance biến cảm giác hơi khó xử ấy thành một cánh cửa giữa hai cuộc đời.
Những chi tiết thiết kế nên để ý
- Máy tính kiểu cũ: màn hình lồi, bàn phím dày, như đồ của mấy chục năm trước. Thời gian trong tầng làm việc dường như đứng lại.
- Không có điện thoại di động, không có cửa sổ: không có gì nối người bên trong với thế giới.
- Phòng ban cách xa nhau: các phòng ban được dạy nghi ngờ nhau, và hành lang dài giữa họ giữ khoảng cách ấy.
- Tranh treo tường: những bức tranh tôn vinh người sáng lập công ty, như tranh thờ, là thứ trang trí gần như duy nhất.
Phim nói gì về công sở
Dan Erickson kể ý tưởng đến khi ông đang làm một công việc văn phòng nhàm chán và ước có thể bỏ qua tám tiếng mỗi ngày. Severance đẩy ước muốn ấy đến tận cùng: nếu thật sự có thể "tắt" mình đi khi làm việc, ai sẽ là người phải chịu tám tiếng ấy?
Phim chạm vào nhiều nỗi bất an quen thuộc của người đi làm: công việc vô nghĩa mà không ai giải thích, phần thưởng trẻ con (tiệc bánh, tấm ảnh, giờ khiêu vũ năm phút), ngôn ngữ công ty sùng bái người sáng lập, và cảm giác đời sống bị chia đôi giữa "ở công ty" và "ở nhà". Không gian lặp lại ở đây không chỉ là bối cảnh, mà là hình ảnh của một ngày làm việc lặp lại.
Severance trong dòng phim về không gian lặp lại
| Tác phẩm | Không gian | Cái rợn đến từ |
|---|---|---|
| Cube (1997) | Phòng lập phương nối nhau | Bẫy vô hình, hệ thống không ai điều khiển |
| The Shining (1980) | Hành lang khách sạn trải thảm | Trống trải, cô lập, kiến trúc không hợp lý |
| Backrooms (2019) | Văn phòng vàng vô tận | Đơn điệu, không lối ra |
| Severance (2022) | Hành lang trắng công sở | Trật tự hoàn hảo, con người bị chia đôi |
Xem/đọc tiếp
- Xem theo thứ tự: phim có cốt truyện liền mạch, mỗi tập kết bằng một câu hỏi. Nên xem từ tập 1, không đọc tóm tắt trước.
- Để ý thiết kế: màu sắc từng phòng ban, đồ vật kiểu thập niên 1970–1980, máy tính có màn hình lồi. Chi tiết nào cũng có chủ ý.
- Độ tuổi: phim nhịp chậm, ít cảnh bạo lực nhưng có chủ đề nặng; hợp với học sinh lớn và người lớn.
- Xem tiếp cùng mạch: Cube (1997) về hệ thống không ai điều khiển; Exit 8 (2025) về lối đi lặp lại.
- Đọc thêm: bài về đèn huỳnh quang và trần thấp, bài về hành lang chung cư cũ trong chuyên mục không gian rợn.
Câu hỏi thường gặp
Phim Severance nói về gì?
Severance kể về nhân viên tập đoàn Lumon đã làm thủ thuật tách đôi trí nhớ: con người ở chỗ làm không biết gì về đời sống bên ngoài và ngược lại. Họ làm những việc bí ẩn trong một tầng hầm có hành lang trắng vô tận.
Severance ra mắt khi nào và chiếu ở đâu?
Mùa 1 ra mắt trên Apple TV+ ngày 18/2/2022 với 9 tập; mùa 2 ra mắt ngày 17/1/2025. Loạt phim do Dan Erickson sáng tạo, Ben Stiller đạo diễn phần lớn mùa 1.
Innie và outie trong Severance là gì?
Innie là con người của nhân viên khi ở tầng làm việc, chỉ biết đến công ty. Outie là con người ngoài đời, không nhớ gì về công việc. Hai nửa sống chung một cơ thể nhưng không biết nhau.
Trụ sở Lumon trong Severance quay ở đâu?
Ngoại cảnh là toà nhà Bell Works ở Holmdel, bang New Jersey, vốn là trung tâm nghiên cứu Bell Labs do Eero Saarinen thiết kế. Các hành lang bên trong là bối cảnh dựng trong trường quay.
Vì sao hành lang trắng trong Severance lại đáng sợ?
Hành lang Lumon không cửa sổ, không điểm mốc, không dấu vết cá nhân và sạch đến mức vô hồn. Sự trật tự hoàn hảo ấy khiến người xem thấy con người bị kiểm soát và xoá nhoà, khác với cái rợn của hành lang tối, cũ kỹ.