Hồ bơi trong nhà và bãi đỗ xe ngầm lúc không người gây rợn vì cả hai là nơi âm thanh và ánh sáng hành xử khác hẳn bình thường: tiếng vọng kéo dài, ánh nước lay động trên trần, cột bê tông lặp lại đến tận cuối tầm nhìn. Chúng là hai trong những hình ảnh "liminal" được chia sẻ nhiều nhất trên mạng. Nhưng khác với ảnh, hai nơi này có rủi ro thật khi vắng người, nên hiểu cảm giác cũng phải đi kèm biết giữ an toàn.
Hồ bơi trong nhà: nước, gạch men và tiếng vọng
Âm thanh
Hồ bơi trong nhà gần như toàn bề mặt cứng: gạch men, kính, mặt nước, trần bê tông. Không có gì hút âm. Vì vậy mỗi tiếng động dội đi dội lại rất lâu. Khi đông người, tiếng nói cười trộn vào nhau thành một mảng ồn đều. Khi vắng, tiếng một giọt nước rơi, tiếng máy lọc chạy rì rì, tiếng nước vỗ thành hồ đều tách bạch, rõ ràng và kéo dài. Một tiếng ho của chính mình cũng vọng lại như từ người khác.
Ánh sáng
Ánh sáng chiếu qua mặt nước gợn tạo ra những vệt sáng lượn lờ trên đáy hồ và trên trần, giới vật lý gọi là "tụ quang" (caustics). Khi nước lặng, các vệt sáng gần như đứng yên; chỉ cần một làn gió từ quạt thông gió, chúng lại chuyển động. Đèn dưới nước bật vào ban đêm làm cả căn phòng chìm trong màu xanh lơ, trong khi mọi thứ trên bờ tối. Mắt bị kéo về khối nước sáng, và phần còn lại của căn phòng trở nên khó đoán.
Mùi
Mùi "clo" đặc trưng của hồ bơi thật ra phần lớn không phải là clo, mà là các chất chloramine sinh ra khi clo phản ứng với mồ hôi, nước tiểu và chất bẩn từ người bơi. Mùi càng nồng thì thường nước càng nhiều chất bẩn, không phải càng sạch. Mùi này gắn với ký ức tuổi thơ của rất nhiều người, nên ảnh hồ bơi vắng thường gợi cảm giác quen mà lạ.
Vì sao hồ bơi vắng lại rợn
Nước sâu, tĩnh, không ai bơi chạm vào một nỗi lo rất cũ: không biết dưới mặt nước có gì. Thêm vào đó, hồ bơi là nơi gắn với tiếng cười và chuyển động. Thấy nó im phăng phắc là thấy một kịch bản quen bị tắt tiếng.
Bãi đỗ xe ngầm: rừng cột bê tông
Lặp lại và mất phương hướng
Bãi đỗ xe ngầm được thiết kế theo lưới cột đều nhau để tối ưu chỗ đậu. Hậu quả là từ góc nào nhìn ra cũng giống nhau. Đây là lý do nhiều người quên chỗ đậu xe và các bãi xe phải sơn màu, đánh ký hiệu từng khu. Khi vắng xe, lưới cột hiện ra trọn vẹn, kéo dài vào chỗ tối, và mắt không bám được vào đâu.
Trần thấp, ánh sáng loang lổ
Trần bãi xe thường thấp, chằng chịt ống thông gió, ống chữa cháy. Đèn được bố trí theo làn xe, nên giữa các làn có những vùng tối. Nhiều bãi xe dùng cảm biến, đèn chỉ sáng khi có chuyển động. Đi một mình, ta thấy vùng sáng bật lên quanh mình và tắt dần phía sau, như đang mang theo một ốc đảo ánh sáng.
Âm thanh
Bê tông dội tiếng rất mạnh. Tiếng giày, tiếng chìa khoá, tiếng một cửa xe đóng ở tầng dưới đều vọng tới. Quạt hút khí thải chạy ù ù liên tục. Tiếng lốp xe rít trên nền sơn epoxy khi rẽ nghe như tiếng kêu. Không âm thanh nào trong số đó nguy hiểm, nhưng ta không nhìn thấy nguồn của chúng.
So sánh hai nơi
| Hồ bơi trong nhà | Bãi đỗ xe ngầm | |
|---|---|---|
| Bề mặt chính | Gạch men, kính, nước | Bê tông, sơn sàn |
| Âm thanh đặc trưng | Tiếng nước, máy lọc, tiếng vọng dài | Quạt hút, tiếng lốp, tiếng cửa xe vọng |
| Ánh sáng | Vệt sáng lượn trên trần, đèn dưới nước xanh lơ | Đèn theo làn, vùng tối giữa các cột, đèn cảm biến |
| Mùi | Chloramine ("mùi clo") | Khí thải, dầu, ẩm |
| Cảm giác | Tĩnh lặng, sâu, quen mà lạ | Lặp lại, mất phương hướng, bị theo dõi |
| Rủi ro thật khi vắng | Đuối nước, trơn trượt | Xe lùi khuất tầm, khí thải, an ninh |
Hai nơi này trong văn hoá mạng
Trong thế giới Backrooms do cộng đồng mạng viết thêm, cả bãi đỗ xe ẩm lẫn chuỗi hồ bơi lát gạch trắng vô tận đều thành những "tầng" nổi tiếng. Ảnh dựng 3D về "phòng hồ bơi" với gạch trắng, nước xanh trong, ánh sáng dịu, không cửa, không người lan rộng từ đầu thập niên 2020. Điều thú vị là những bức ảnh ấy hiếm khi có gì đáng sợ cụ thể. Chúng dễ chịu đến mức bất thường, và chính sự dễ chịu không có người ấy mới làm người xem bồn chồn.
Bãi đỗ xe thì từ lâu đã là bối cảnh quen của phim hình sự và kinh dị: nhân vật đi một mình tìm xe, đèn tắt dần, tiếng bước chân không rõ của ai. Hình ảnh ấy lặp lại nhiều đến mức thành phản xạ: nhiều người thấy hồi hộp ở bãi xe chỉ vì đã xem quá nhiều cảnh như vậy.
Rợn là cảm giác, nhưng rủi ro là thật
Khác với hành lang khách sạn, hai nơi này có những nguy cơ cụ thể khi vắng người, và cảm giác cảnh giác đôi khi là trực giác đúng.
- Hồ bơi: bơi một mình khi không có cứu hộ là nguy hiểm, kể cả với người bơi giỏi. Chuột rút, trượt chân trên sàn ướt, đập đầu vào thành hồ đều có thể xảy ra, và không ai ở đó để giúp.
- Bãi đỗ xe: xe lùi ra từ chỗ đậu thường khuất tầm nhìn người đi bộ. Tầng hầm có hệ thống hút khí thải, nhưng đứng lâu cạnh xe nổ máy trong khu kín vẫn không nên. Ngoài ra, bãi xe vắng là nơi kẻ gian có thể lợi dụng.
Gặp chuyện này thì làm gì
- Ở hồ bơi: chỉ bơi khi có cứu hộ hoặc có người đi cùng. Không xuống nước khi hồ đã đóng cửa dù cửa chưa khoá. Đi chậm trên sàn ướt.
- Ở bãi xe: chụp ảnh ký hiệu cột chỗ đậu để không phải đi lòng vòng tìm. Cầm sẵn chìa khoá trước khi xuống hầm. Đi giữa lối dành cho người đi bộ, tránh đi sát đuôi xe.
- Đậu xe khi đi về muộn: chọn chỗ gần thang máy, gần chốt bảo vệ, có camera, có đèn.
- Thấy ai đó đi theo hoặc lảng vảng bất thường: quay lại chỗ có người, gọi bảo vệ toà nhà; đừng cố đi tới xe.
- Thấy mùi khí thải nồng, đau đầu, chóng mặt trong hầm xe: ra chỗ thoáng ngay và báo ban quản lý, có thể hệ thống thông gió đang hỏng.
- Muốn chụp ảnh hồ bơi, bãi xe vắng: xin phép ban quản lý; nhiều toà nhà cấm chụp hầm xe vì lý do an ninh.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao hồ bơi trong nhà lúc vắng người trông đáng sợ?
Hồ bơi trong nhà toàn bề mặt cứng nên tiếng vọng kéo dài, ánh sáng qua nước tạo vệt lượn trên trần, và mặt nước tĩnh sâu gợi nỗi lo không biết bên dưới có gì. Nơi vốn gắn với tiếng cười nay im phăng phắc nên não thấy "sai sai".
Mùi clo ở hồ bơi là từ đâu?
Mùi nồng ở hồ bơi phần lớn đến từ chloramine, chất sinh ra khi clo phản ứng với mồ hôi, nước tiểu và chất bẩn từ người bơi. Mùi càng nồng thường cho thấy nước càng nhiều chất bẩn cần xử lý.
Vì sao dễ lạc trong bãi đỗ xe ngầm?
Bãi xe ngầm xây theo lưới cột đều nhau, nhìn từ góc nào cũng giống nhau và ít điểm mốc. Đó là lý do các bãi xe sơn màu, đánh số từng khu; chụp ảnh ký hiệu cột chỗ đậu là cách đơn giản để không lạc.
Đi bãi xe hầm một mình ban đêm cần lưu ý gì?
Cầm sẵn chìa khoá, đi giữa lối người đi bộ, tránh sát đuôi xe đang lùi, chọn chỗ đậu gần thang máy và bảo vệ. Thấy người lảng vảng bất thường thì quay lại chỗ đông người và gọi bảo vệ.
Poolrooms là gì?
Poolrooms là tên cộng đồng mạng đặt cho kiểu ảnh dựng 3D về chuỗi phòng hồ bơi lát gạch trắng vô tận, không cửa, không người, gắn với thế giới Backrooms. Đây là sáng tác hình ảnh, không phải một địa điểm có thật.
